سيد علي اكبر قرشي
236
قاموس قرآن ( فارسي )
در مجمع فرموده : اصل طمث بمعنى خون به حيض است « طمثت المرئة » يعنى حائض شد . ايضا ، با ازالهء بكارت خونين گرديد . در اقرب الموارد و غيره مس معنى شده گويند : « ما طمث ذلك المرتع قبلنا احد » كسى پيش از ما به اين چراگاه دست نزده است . راغب آن را استعاره ميداند . اين كلمه فقط دو بار در كلام اللَّه يافته است * ( « لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلا جَانٌّ » ) * رحمن : 56 و 74 . يعنى حوريان بهشتى را پيش از شوهرانشان نه انسى خونين و ازالهء بكارت كرده و نه جنّى . از اين آيه بدست ميايد كه جنّ هم ازالهء بكارت تواند كرد . طمس : طمس و طموس بمعنى كهنه شدن و محو شدن و نيز محو و هلاك كردن است متعدى و لازم هر دو آمده است ( صحاح ، قاموس ، اقرب ) . راغب ازالهء اثر بطور محو و در جوامع الجامع محو گفته است . بايد دانست : ازالهء اثر هم نوعى محو كردن است . * ( « رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى أَمْوالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلى قُلُوبِهِمْ » ) * يونس : 88 . يعنى خدايا اموال آنها را محو و هلاك كن و دلهايشان را سخت گردان . چون طمس عارض بر چيز است لذا با « على » متعدى شده گوئى روى آن قرار گرفته است . * ( « وَلَقَدْ راوَدُوه عَنْ ضَيْفِه فَطَمَسْنا أَعْيُنَهُمْ » ) * قمر : 37 . ميهمانانش را از او خواستند در نتيجه چشمانشان را محو كرديم . آيه دربارهء قوم لوط است كه ميخواستند ملكها را كه به صورت جوان بودند از دست لوط بگيرند خدا چشمشان را محو كرد در جوامع الجامع فرمود : سر گردان ماندند درب خانه را نميديدند تا لوط از خانه بيرونشان كرد . و نيز گفته حتى شكاف چشم هم در صورتشان نماند . ولى ظاهرا فقط نابينا شدن مراد باشد . در آيهء * ( « فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ » ) * مرسلات : 8 . مراد رفتن نور ستارگان است بقرينهء : * ( « وَإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ » ) * تكوير : 2 . راجع بآيهء * ( « وَلَوْ نَشاءُ ) *